แผ่นยาง HNBR เป็นแผ่นยาง Food Grade หรือไม่?

ทำไมคำถามเรื่อง “Food Grade” ของแผ่นยางจึงสำคัญมากในโรงงานยุคใหม่?

ในช่วง 5–10 ปีที่ผ่านมา โรงงานในกลุ่ม อาหาร-เครื่องดื่ม-ยา-บรรจุภัณฑ์ รวมถึงโรงงานที่ต้องผ่านมาตรฐานความปลอดภัย เช่น GMP, HACCP, ISO 22000, BRC และ FDA Audit เผชิญกับข้อกำหนดที่เข้มงวดขึ้นอย่างชัดเจน โดยเฉพาะเรื่อง ความสะอาดและความปลอดภัยของวัสดุที่สัมผัสกับผลิตภัณฑ์

หนึ่งในวัสดุที่ถูกพูดถึงบ่อยคือ “แผ่นยาง” เพราะถูกนำไปใช้กับงานสำคัญจำนวนมาก เช่น

• ปะเก็น (Gasket)
• ซีลปิดเครื่องจักร
• ปะเก็น/แผ่นรองป้องกันความร้อน
• แผ่นยางประกอบสายการผลิตที่อาจมีโอกาสสัมผัสอาหาร

และคำถามที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ คือ

• แผ่นยาง HNBR เป็น Food Grade หรือไม่?
• ใช้กับงานอาหารได้ไหม?
• ถ้าไม่ใช่ แล้วควรเลือกวัสดุอะไรแทน?

บทความนี้จะอธิบายด้วยมุมมองแบบ วิศวกรโรงงาน เพื่อช่วยให้คุณเลือกวัสดุได้ถูกต้อง ลดความเสี่ยง Audit ตก ลด Downtime และลดต้นทุนแฝงในระยะยาว

แผ่นยาง HNBR คืออะไร?
โครงสร้างทางเคมีของ HNBR - จุดเด่นเกิดจากอะไร?

HNBR (Hydrogenated NBR Rubber) คือยางที่พัฒนาจาก NBR โดยผ่านกระบวนการ Hydrogenation เพื่อเพิ่มความทนทานต่อความร้อน ออกซิเจน และการเสื่อมสภาพ ทำให้ HNBR เป็นยางที่เหมาะกับงานหนักทางอุตสาหกรรมอย่างแท้จริง

   จุดเด่นของแผ่นยาง HNBR

• ทนน้ำมัน-เชื้อเพลิง-ไฮโดรคาร์บอนได้สูง
• ทนสารเคมีหลายประเภท
• ทนความร้อนได้ดีกว่า NBR ทั่วไป
• เสื่อมสภาพช้ากว่า อายุใช้งานยาว
• ความแข็งแรงเชิงกลสูง (High Mechanical Strength)
• ทนแรงฉีกขาดและแรงดึง
• ทนการล้าและการสั่นสะเทือนต่อเนื่อง

   งานที่นิยมใช้ แผ่นยาง HNBR

• ระบบไฮดรอลิก
• ปะเก็นปั๊มน้ำมัน / ซีลเครื่องยนต์
• วาล์วแรงดันสูง
• อุตสาหกรรมปิโตรเคมี
• งานที่ต้องทนทั้งความร้อนและสารเคมีพร้อมกัน

ข้อจำกัดที่สำคัญ - ทำไม แผ่นยาง HNBR ไม่ใช่ Food Grade?
แม้ แผ่นยาง HNBR จะ “แข็งแรงมาก” ในงานเครื่องจักร แต่ในแง่ Food Contact มีข้อจำกัดชัดเจน

1) สูตรยางมีสารเติมแต่งที่ไม่เหมาะกับอาหาร
โดยทั่วไป HNBR จะใช้สารเร่งปฏิกิริยา (Accelerators), สารกันเสื่อม (Antioxidants), สารชะลอการเสื่อม (Anti-aging Agents) เพื่อเพิ่มความทนทานเชิงกล ซึ่งหลายชนิด ไม่อยู่ในกลุ่ม Food Grade และอาจเกิดความเสี่ยงด้านการปนเปื้อน (Migration) เมื่อสัมผัสอาหารโดยตรง

2) ไม่ผ่านมาตรฐาน FDA 21 CFR 177.2600
มาตรฐาน Food Grade ต้องมีการทดสอบเกี่ยวกับการย้ายตัวของสาร (Migration), สารระเหย (Volatile Extracts) และข้อกำหนดอื่น ๆ
HNBR ไม่ได้ถูกออกแบบเพื่อให้ผ่านมาตรฐานนี้เป็นหลัก

3) ไม่มีเอกสาร Food Contact Declaration
ในทางปฏิบัติ โรงงานผู้ผลิต HNBR ส่วนใหญ่ไม่ได้พัฒนา “สูตร Food Grade” จึงมักไม่มีเอกสารประกาศการใช้สัมผัสอาหารอย่างถูกต้อง

4) HNBR ไม่ได้ถูกออกแบบให้ “เฉื่อย” (Inert) เหมือนซิลิโคน
วัสดุ Food Grade ที่ดีควรเฉื่อยต่อสารอาหาร ไม่ทำปฏิกิริยา ไม่ปล่อยสารตกค้าง ซึ่งซิลิโคนโดดเด่นมากในจุดนี้

   สรุปแบบตรงไปตรงมา:
แผ่นยาง HNBR ไม่ใช่ Food Grade และไม่ควรนำไปใช้ในงานสัมผัสอาหาร-ยา-เครื่องดื่มโดยตรง

ผลกระทบหากโรงงานเลือกแผ่นยางผิดประเภท
สำหรับโรงงานระดับอุตสาหกรรม นี่ไม่ใช่แค่ “เลือกผิดครั้งเดียวแล้วจบ” แต่เป็นความเสี่ยงต่อกระบวนการผลิตทั้งหมด

5 ความเสี่ยงหลักที่ควรรู้

1. เสี่ยงปนเปื้อนในผลิตภัณฑ์ (Chemical Contamination)
   สารบางชนิดใน HNBR อาจหลุดออกมาปะปนในอาหารได้
2. Audit ตกในทันที
   โรงงานที่รับ Audit (FDA/BRC/GMP/HACCP) มักไม่ยอมรับ HNBR ในพื้นที่สัมผัสอาหาร
3. เครื่องจักรเสียหายเร็ว
   HNBR อาจบวมหรือเสื่อมเมื่อเจอสารบางชนิดที่พบในงานอาหาร เช่น ไขมันร้อน น้ำมันพืช หรือกรดอินทรีย์
4. Downtime สูง และมีค่าเสียหายแฝง
   ปะเก็นเสื่อมเร็ว = หยุดผลิตบ่อย = ค่าใช้จ่ายจริงสูงกว่าที่คิด
5. เสี่ยงต่อกฎหมาย/การส่งออก
   หากมีการส่งออก การปนเปื้อนเพียงเล็กน้อยอาจทำให้เสียหายระดับล็อต/คอนเทนเนอร์

แผ่นยางที่เหมาะสมกว่าในงาน Food Grade

เมื่อ HNBR ไม่เหมาะสำหรับ Food Contact โรงงานทั่วโลกจึงเลือกวัสดุที่ เฉื่อย-ปลอดภัย-ทนร้อน-ผ่าน FDA มากกว่า ได้แก่

• แผ่นยาง Silicone Food Grade
• แผ่นยาง EPDM FDA
• แผ่นยาง NBR Food Grade

แต่หากต้องการมาตรฐานสูงสุดสำหรับงานอาหาร-ยา-เครื่องดื่ม
วัสดุที่โรงงานจำนวนมากเลือกคือ:

HyperSheet^® Silicone Rubber Sheet
Silicone Food Grade คืออะไร? ทำไมโรงงานถึงเลือกมากที่สุด?

ซิลิโคนเป็นวัสดุที่มีโครงสร้าง Polymer Network แบบ เฉื่อย (Inert) ไม่ทำปฏิกิริยากับอาหาร น้ำมัน ไขมัน หรือสารในอาหารอื่น ๆ จึงเหมาะสำหรับงานที่ต้องการความสะอาดและความปลอดภัยสูง

   คุณสมบัติเด่นของ Silicone Food Grade

• ปลอดภัยต่ออาหาร
• ผ่านมาตรฐาน FDA 21 CFR 177.2600
• ทนความร้อนสูงต่อเนื่อง
• ไม่มีกลิ่น ไม่มีสารตกค้าง
• ไม่เหลือง ไม่บวม ไม่เสื่อมจากไขมัน
• รองรับงาน CIP / SIP
• รองรับ Steam / Autoclave

HyperSheet^® Silicone QS vs HyperSheet^® Silicone QM Firebrick

ความแตกต่างแบบวิศวกรรม
   HyperSheet^® Transparent Silicone QS Rubber Sheet - Food Grade + ทนร้อน +220°C

เหมาะสำหรับ:

• สายการผลิตอาหาร–เครื่องดื่ม
• ซีล Food Processing
• ปะเก็นเครื่องบรรจุ
• งานสัมผัสอาหารโดยตรง
• โรงงานที่ต้องผ่าน GMP / HACCP / ISO / FDA Audit

จุดเด่น:

• เกรด QS (Quality Silicone)
• เนื้อซิลิโคนบริสุทธิ์ ไม่มีสิ่งปนเปื้อน
• Food Grade / FDA
• ทนร้อนต่อเนื่อง +220°C
• สีขาว/ใส สื่อความสะอาด

   HyperSheet^® Firebrick Silicone QM Rubber Sheet - High Heat +270°C

เหมาะสำหรับ:

• เตาอบ / เครื่องจักรอุณหภูมิสูง
• งาน Industrial Heat Press
• อุตสาหกรรมยาง - พลาสติก
• งานที่ต้องการความเสถียรสูงใน Heat Cycle

จุดเด่น:

• ทนความร้อนสูงสุด +270°C
• สี Firebrick สื่อถึงงาน High Heat
• คงรูปดี ไม่เสียรูปง่าย

ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติแผ่นยาง

ทำไมโรงงานยุคใหม่ถึงเปลี่ยนมาใช้แผ่นยางซิลิโคน HyperSheet^® มากขึ้น?

1. มาตรฐานความปลอดภัยอาหารเข้มงวดขึ้น - ต้องมี FDA
2. อายุการใช้งานยาวกว่า ลด Downtime
3. ลดความเสี่ยง Audit Fail
4. รองรับการส่งออก EU/USA
5. ความเสถียรของกระบวนการผลิตสูงกว่า (Heat / Fat / Steam)

การใช้งานจริงของ HyperSheet^® Silicone QS / QM Firebrick

ตัวอย่างการใช้งานในโรงงาน:

• แผ่นปะเก็นเครื่องบรรจุอาหาร
• ซีลถังผลิตอาหาร
• ซีลเครื่องกรอง
• ซีลประตูเตาอบ
• เบาะกันความร้อน / แผ่นรอง Heat Press
• ซีลเครื่องผลิตนม-น้ำผลไม้
• ซีลในระบบ CIP/SIP
• ซีลฝาปิดถังสแตนเลส

FAQ คำถามที่พบบ่อย

Q: HNBR ใช้ในงานอาหารได้ไหม?
A: ไม่แนะนำ เพราะโดยทั่วไปไม่ผ่าน FDA และเสี่ยงต่อการปนเปื้อน

Q: Silicone QS ต่างจาก Silicone QM อย่างไร?
A: QS = Food Grade +220°C / QM Firebrick = High Heat +270°C

Q: แผ่นยางซิลิโคนใช้กับไอน้ำได้ไหม?
A: ได้ รองรับ Steam และ Autoclave

Q: ใช้กับไขมันอาหารได้หรือไม่?
A: ได้ ซิลิโคนมีความเฉื่อยสูง จึงเหมาะกับงานที่มีไขมัน/น้ำมันอาหาร

สรุปเชิงเทคนิคสำหรับวิศวกรโรงงาน

• แผ่นยาง HNBR = แผ่นยางที่เหมาะสำหรับอุตสาหกรรมหนัก แต่ ไม่ใช่ Food Grade
• งานอาหาร-ยา-เครื่องดื่มควรใช้วัสดุที่มี FDA Food Grade
• HyperSheet^® Silicone QS (+220°C) และ QM Firebrick (+270°C) เป็นตัวเลือกที่เหมาะสมสำหรับโรงงานที่ต้องการความปลอดภัยและความเสถียรในการผลิต

ทำไมต้อง HyperSheet^®

ถ้าโรงงานของคุณต้องการแผ่นยางที่ใช้ในกระบวนการผลิตอาหาร-ยา-เครื่องดื่ม
อย่าเสี่ยงใช้ HNBR เพราะผลกระทบไม่ได้จบแค่ “วัสดุเสื่อม” แต่เสี่ยงทั้ง Audit, คุณภาพสินค้า และต้นทุนระบบ

เลือก HyperSheet^® Silicone Sheet ที่ออกแบบมาสำหรับโรงงานอุตสาหกรรมโดยตรง:

   HyperSheet^® Silicone QS (+220°C)
Food Grade  |  FDA  |  สีขาว-ใส  |  สะอาด  |  เหมาะกับงานสัมผัสอาหารโดยตรง

   HyperSheet^® Silicone QM Firebrick (+270°C)
High Heat  |  สี Firebrick  |  เสถียรสูง  |  เหมาะกับเครื่องจักรอุณหภูมิสูง

พร้อมบริการสำหรับโรงงาน:

• ผลิต/ตัดตามแบบ
• ทำปะเก็นตาม Drawing
• มีสต็อกพร้อมส่งสำหรับงานเร่งด่วน (Thickness 0.5-25 mm I Width 1.2 M I Length/Roll : 10 M)

   ต้องการแผ่นยางซิลิโคน Food Grade ติดต่อ HyperSheet^® ตอนนี้
   Line OA: @ptirubber
   Email: info@ptigroups.com
   Website: www.polytechindustry.co.th
   Tel: 02-257-7154
   MB/WhatsApp: +66 86 307 7319
   จัดส่งทั่วไทย / ส่งออกต่างประเทศ